شهید رضا کوه کمری
 
مقام معظم رهبري:سپاه پاسداران، ركن ركين و پايه‏ى محكم دفاع از انقلاب در كشور است.سپاه داراى شأن معنوى و انقلابى است؛ وليد و فرزند انقلاب است؛ تربيت‏شده‏ى دامان انقلاب است و به گردن انقلاب هم حق دارد.بسيج و سپاه پاسداران همچون دو بازوى جمهورى اسلامى باقى و نيرومند خواهند ماند.

ولادت پنجمین پیشوای شیعیان، حضرت امام باقر(علیه السلام) مبارک باد


بسم الله الرحمن الرحیم

ولادت پنجمین پیشوای شیعیان، حضرت امام باقر(علیه السلام) مبارک باد.

نام : محمد
کنیه : ابوجعفر
القاب : باقر،شاکر،هادی
نام پدر : امام سجاد(علیه السلام)
نام مادر : فاطمه دخترامام حسن (علیه السلام)
تاریخ ومحل تولد : دوشنبه سوم صفرویااول رجب سال 57 هجری قمری درمدینه
مدت امامت : 19 سال واندی
طول عمر : 57 سال
تاریخ شهادت : دوشنبه 7ذیحجه سال 114ه.ق
قاتل : هشام بن عبدالملک
محل دفن : مدینه ،قبرستان بقیع
حضرت امام محمدباقر (علیه السلام) پیشوای پنجم شیعیان جهان درروزدوشنبه سوم صفریااول رجب سال 57 چشم به جهان گشودند.
کنیه آن جناب ابوجعفروازمهترین القاب شریفش،باقر،شاکر، هادی می باشد.
پدربزرگوارشان چهارمین امام شیعیان ،حضرت امام سجاد (علیه السلام) ومادرگرامیشان حضرت فاطمه دخترامام حسن (علیه السلام)بود، که اوراام عبدالله می گفتند.
این بانوی بزرگوارازشأن ومنزلت والائی برخوردار بوده چنانکه ازامام صادق(علیه السلام) روایت شده است :
کَانَت صِدیَقة لَن یُدرَک فِی الِ الحَسَنِ (علیه السلام) مِثلُها
جده ام صدیقه بودودرآل [امام]حسن (علیه السلام) زنی به درجه ومرتبه اونرسید.(1)امام باقر(علیه السلام) یکی از بازماندگان واقعه جانگداز کربلا بودند و یعقوبی ازقول ایشان نقل می کند:
هنگامی که جدم حسین(علیه السلام) به شهادت رسید من چهارساله بودم جریان شهادت آن حضرت وآنچه درآنروزبرماگذشت همه رابه یاد دارم(4)
پس ازواقعه جانگداز کربلا امام باقر(علیه السلام) درکنارپدر بزرگوارشان رشد و نمویافته واز دریای بیکران علم ودانش پدربهره ها بردند و دوشادوش ایشان به بسط ونشرفرهنگ عاشوراوقیام جد بزرگوارشان حضرت سیدالشهداء(علیه السلام) پرداختند. این امرتاسن 38 سالگی امام باقر(علیه السلام) یعنی زمان شهادت پدرگرامیشان ادامه داشت.
پس ازشهادت امام سجاد(علیه السلام) جوّ اختناق شدیدی برجامعه حکمفرما شد.
دستگاه خلافت بنی امیه کوچکترین نارضایتی رابرنمی تافت وباآن برخوردسختی می نمود.
بیشتر دوران امامت امام باقر(علیه السلام) مصادف باحکومت طاغوتی هشام بن عبدالملک بود.
دراین دوران امام باقر(علیه السلام) ویارانشان شدیداً تحت نظر بودند ورفت وآمدبه منزل ایشان به شدت کنترل می شد.
باوجود همه این سختگیریها همواره محضرایشان مملوّ ازمراجعینی بود که برای بهره گیری علمی وفقهی وحل اشکالات خودازکلیه بلاد وسرزمینهای اسلامی به حضور امام می رسیدند.
درمیان مراجعین، چنان خضوعی نسبت به شخصیت علمی امام به چشم می خوردکه عبدالله بن عطای مکی می گفت:
درمحضرهیچ کس علماء راکوچک ندیدم جزء درمحضر ابوجعفر (علیه السلام). حکم بن عتبه باتمام عظمت علمیش درمیان مردم، دربرابرآن حضرت مانند دانش آموزی درمقابل معلم خود به نظر می رسید.
بدون تردید ازنظربسیاری ازعلمای اهل سنت امام باقر(علیه السلام) درزمان حیات خویش شهرت عالمگیری پیداکرد.
این شهرت درزمان خودایشان نه تنهادرحجاز بلکه درعراق وخراسان نیز فراگیر شده بود.
چنانکه راوی می گوید:
دیدم که مردم خراسان دورش حلقه زده واشکالات علمی خودراازاومی پرسیدند.
ذهبی درباره امام باقر(علیه السلام) آورده است:
اوازکسانی بودکه بین علم وعمل وآقایی وشرف ووثاقت وسنگینی جمع کرده واهلیت برای خلافت داشت.
استادابوزهره درباره مرجعیت عام امام باقر(علیه السلام) می نویسد:
امام باقر(علیه السلام) وارث امام سجاد(علیه السلام) درامامت وهدایت مردم بود، ازاین رو علمای تمام بلاد اسلامی ازهرسوبه محضراوشتافتند وهرکسی ازمدینه دیدن نمی کرد جزءاینکه به خدمت اوشرفیاب شده وازعلوم بی پایانش بهره می گرفت.
باز می نویسد: بسیاری ازبزرگان فقه وحدیث به قصد بهره گیری علمی نزد حضرتش می آمدند.
محمدبن منکدر که خودیکی ازمحدثان معروف اهل تسنن بوددرعظمت امام پنجم شیعیان چنین می گوید:
من جانشینی برای علی بن الحسین (علیه السلام) ازنظر علم وفضیلت ندیده بودم تاروزی که به محضر فرزندش امام محمدباقر(علیه السلام) رسیدم.
موقعیت والای علمی وکثرت روایات امام درزمینه های فقه واعتقادات وعلوم دیگراسلام باعث شدغیرازروات شیعه بسیاری ازمحدثان اهل سنت نیزازآن حضرت نقل حدیث نمایند که یکی ازمعروف ترین آنهاابوحنیفه است او باتوجه به اینکه اکثریت قریب به اتفاق احادیث وارده ازطریق اهل سنت رانمی پذیرد روایات زیادی ازطریق اهل بیت وبخصوص امام باقر(علیه السلام) نقل کرده است.
غیرازابوحنیفه چنانکه ذهبی نوشته عمروبن دینار،اعمش ،اوزاعی ،ابن جریح وقره بن خالدنیزازآن حضرت نقل حدیث کرده اند.
ابوزرعه نیزدرباره آن حضرت می گوید: (ان اباجعفراکبرالعلماء) ابوجعفربزرگترین علماست.
به جرأت می توان گفت درمیان ائمه شیعه پس ازامیرالمومنین (علیه السلام) سندبیشترین قسمت روایات به امام باقر(علیه السلام) وامام صادق(علیه السلام) منتهی می گردد واین بدلیل موقعیت خاص سیاسی جامعه آن روزبود که این دوامام بیشترازائمه دیگرفرصت نشرعلوم آن محمد (صلی الله علیه وآله) راپیداکردندواز این روست که درجوامع حدیثی شیعه، قسمت اعظم روایات اهل بیت ازاین دوامام بزرگوارنقل شده است.
تلاشهای خستگی ناپذیرامام باقر(علیه السلام) وپس ازایشان امام صادق(علیه السلام) باعث شد فقه شیعه بااتکابه احادیث رسول خدا(صلی الله علیه وآله) وائمه اطهار(علیهم السلام) زودتر ازاهل سنت به مرحله تدوین برسد تاجائیکه مصطفی عبدالرزاق می نویسد:
پذیرفتن اینکه تدوین فقه شیعه پیشترازفرق دیگراسلامی شروع شد عاقلانه است .

مبارزات سیاسی امام:
آن امام همچون پدران بزرگوارشان درهمه جا به مبارزه علیه حکام جور پرداخته ومردم رابه سوی راه راست هدایت وارشادمی فرمودند.
اونیزهمانند جد مظلوم خود حسین(علیه السلام) دربرابرظلم امویان وحق ناروائی که غصب کرده بودند سکوت نکرده وهمه جااین امررا بیان می فرمودند که خلافت حق آنهاوحق پدرانشان بوده است که به زورازآنهاغصب شده است.
امام، شیعیان خودراازداشتن هرمقام ومنصبی دردستگاه حکومتی منع فرموده وکمک ویاری آنان رابه مثابه شریک بودن درظلم وستم این ستمگران می دانستند. این مبارزه امام باحکام جورتاآنجا گسترش یافت که هشام بن عبدالملک تصمیم به قتل آن بزرگوار گرفت وسرانجام درهفتم ذیحجه سال 114 هجری قمری آن بزرگواررابه وسیله زهر مسموم کرده، به شهادت رساند وروح بلندآن امام همام به ارواح طیبه اجدادگرامیش ملحق گردید.
درمکتب امام باقر(علیه السلام) شاگردان بسیارممتازی پرورش یافتند، شاگردانی که خوداز شخصیتهای علمی روزگارشدند ودرادامه راه آن بزرگوارنقش بسزائی داشتند .
افرادی همچون ابان بن تغلب که اواز دانشمندان عصر خودبود ودرتفسیرحدیث، فقه، قرائت ولغت تسلط بسیار داشت. والائی ابان چندان بود که امام باقر(علیه السلام) بدوفرمودند:
درمسجد مدینه بنشین وبرای مردمان فتوا بده زیرادوست دارم مردم چون توئی رادرمیان شیعیان ببینند.
ویا زراره که ازدانشمندان شیعه وازدست پروردگان امام باقر(علیه السلام) وامام صادق(علیه السلام) است. ویامحمدبن مسلم وکمیت اسدی و....
آری، محضراین امامان به مثابه کوره ای است که باحرارت محبت این بزرگان وتلمّذ ازمکتبشان می توان مس وجودی خویش رابه طلای ناب مبدل ساخت وتاابد جاودانه شد.

ولادت

حضرت ابو جعفر، باقر العلوم، در شهر مدینه تولد یافت.و بر اساس نظریه بیشتر مورخان و کتابهاى روایى، تولد آن گرامى در سال 57 هجرى بوده است. (1) این نقل، با روایاتى که نشان مى‏دهد امام باقر (ع) به هنگام شهادت جد خویش ـ حسین بن على (ع) ـ در سرزمین طف حضور داشته و سه سال از عمرش مى‏گذشته است هماهنگى دارد. (2)

در روز و ماه ولادت آن حضرت نیز نقلهاى مختلفى یاد شده است:

الف ـ سوم صفر 57 هجرى. (3)

ب ـ پنجم صفر 57 هجرى. (4)

ج ـ جمعه اول رجب 57 هجرى. (5)

د ـ دوشنبه یا سه شنبه اول رجب 57 هجرى. (6)

بیشتر محققان با ترجیح نظریه نخست، یعنى سوم صفر آن را پذیرفته‏اند.

تبار والاى امام باقر (ع)

امام محمد باقر (ع) از جانب پدر و نیز مادر، به شجره پاکیزه نبوت منتهى مى‏گردد.

او نخستین مولودى است که در خاندان علویان از التقاى دو بحر امامت (نسل حسن بن على و حسین بن على علیهما سلام) تولد یافت: (7)

پدر: على بن الحسین، زین العابدین (ع) .مادر: ام عبد الله، فاطمه، دختر امام حسن مجتبى (ع) (8)

مادر گرامى امام باقر (ع) نخستین علویه‏اى است که افتخار یافت فرزندى علوى به دنیا آورد . (9) براى وى کنیه‏هایى چون ام الحسن و ام عبده آورده‏اند، اما مشهورترین آنها، همان ام عبد الله است.

در پاکى و صداقت، چنان نمونه بود که صدیقه‏اش لقب دادند. (10)

امام باقر (ع) مادر بزرگوار خویش را چنین توصیف کرده است:

«روزى مادرم کنار دیوارى نشسته بود، ناگهان دیوار ریزش کرد و در معرض ویرانى قرار گرفت، مادرم دست بر سینه دیوار نهاد و گفت، به حق مصطفى (ص) سوگند، اجازه فروریختن ندارى.دیوار بر جاى ماند تا مادرم از آن جا دور شد.سپس دیوار فرو ریخت. (11)

نام و کنیه

نام آن حضرت محمد است.این نامى است که رسول خدا (ص) از دیر زمان براى وى برگزیده بود .

جابر بن عبد الله انصارى یار دیرین پیامبر (ص) افتخار دارد که سلام رسول خدا را به امام باقر (ع) ابلاغ کرده است.از بیان او ـ که بتفصیل خواهد آمد ـ استفاده مى‏شود که نامگذارى امام باقر (ع) به وسیله پیامبر اکرم (ص) صورت گرفته است.کنیه آن گرامى ابو جعفر (12) است و جز این کنیه‏اى براى وى نقل نکرده‏اند. (13)

القاب

براى امام باقر (ع) این القاب یاد شده است:

1 ـ باقر.

این لقب مشهورترین القاب آن حضرت بشمار مى‏آید و بیشتر منابع بدان تصریح کرده‏اند. (14)

در بیان فلسفه تعیین این لقب براى وى، آمده است:

ـ شکافنده معضلات علم و گشاینده پیچیدگیهاى دانش بود. (15)

ـ به دلیل گستردگى معارف و اطلاعاتى که در اختیار داشت، باقر نامیده شد. (16)

ـ بدان جهت که در نتیجه سجده‏هاى بسیار، پیشانیش فراخ گشته بود. (17)

ـ احکام را از متن قوانین کلى، استنباط و استخراج مى‏کرد. (18)

2 ـ شاکر

3 ـ هادى

4 ـ امین ـ شبیه، به جهت شباهت آن حضرت به رسول خدا (ص) (19) .

همسران

در منابع تاریخى، براى امام باقر (ع) دو همسر و دو «ام ولد» (20) نام برده‏اند.

همسران عبارتند از:

1 ـ ام فروة دختر قاسم بن محمد بن ابى بکر.

او هر چند از نسل ابو بکر بود، اما همانند پدرش قاسم بن محمد حق امامان را مى شناخت و اهل ولایت معصومین (ع) بود، چنان که در روایتى از امام رضا (ع) آمده است که روزى نام قاسم بن محمد نزد آن حضرت برده شد، امام فرمود: او به ولایت و امامت اعتقاد داشت. (21)

2 ـ ام حکیم دختر اسید بن مغیره ثقفى.

فرزندان

براى امام باقر (ع) هفت فرزند یاد کرده‏اند، پنج پسر و دو دختر.

1 ـ جعفر بن محمد الصادق (ع) .

وى مشهورترین، ارجمندترین و با فضیلت ترین فرزند امام باقر (ع) مى‏باشد که از ام فروة زاده شد و نسل امامت از طریق او استمرار یافت.

2 ـ عبد الله بن محمد.او یگانه برادر امام صادق (ع) بشمار مى‏آید که هم از ناحیه پدر و هم از ناحیه مادر با آن حضرت متحد است.مورخان وى را صاحب فضل و صلاح دانسته‏اند و متذکر شده‏اند که فردى از بنى امیه به او سم خورانید و او را به شهادت رساند. (22)

3 ـ ابراهیم بن محمد، از ام حکیم.

4 ـ عبید الله بن محمد، از ام حکیم.

5 ـ على بن محمد.

6 ـ زینب بنت محمد، این دو (یعنى زینب و على) از یک مادرند که ام ولد بوده است.

7 ـ ام سلمه، مادر وى را نیز ام ولد دانسته‏اند. (23)

برخى از منابع، تنها شش فرزند براى امام باقر (ع) نام برده‏اند و بر این باورند که امام باقر فرزندى به نام عبید الله نداشته است. (24)

گروهى دیگر گفته اند: امام باقر (ع) دو دختر نداشته است، بلکه زینب و ام سلمه در حقیقت دو نام براى یک دختر است. (25)


-----------------------------------------------------
(1)منتهی الامال ،ج2،ص174
(2)منتهی الامال،ج2،ص173
(3)مناقب ابن شهرآشوب،ج4،ص196
(4)تاریخ یعقوبی ،ج2،ص320


موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها:


تاريخ : جمعه ۱٧ دی ۱۳۸٩ | ٧:٤۱ ‎ب.ظ | نویسنده : حامد | نظرات ()
تمامی حقوق مطالب برای شهید رضا کوه کمری محفوظ می باشد